02. Disc Jockey Art: de oorsprong

Het is fascinerend! Doe je gordel om en ga met me mee terwijl we terugreizen in de tijd.

Mensen vermaken met muziek is iets wat wij als mensheid al vele eeuwen doen.

Wist je dat Thomas Edison, de man uit de negentiende eeuw die elektrisch licht uitvond, in 1877 ook het eerste apparaat uitvond waarmee muziek op een fysieke drager kon worden opgenomen? Daardoor konden artiesten uit die tijd hun muziek vastleggen. Stel je de technologische sprong voor die dit toen betekende. Mensen konden thuis naar hun favoriete artiest luisteren zonder dat die er zelf bij was. Vandaag vinden we dat heel normaal, toch? Dank je, Thomas Edison! Hij kon nauwelijks vermoeden dat zijn uitvinding de basis legde voor wat de kunst van de Disc Jockey zou worden.

Wat later werd de radio uitgevonden en een vertrouwd voorwerp in huis. De term “Disc Jockey” ontstond rond de jaren 1940 en verwees aanvankelijk naar mensen op de radio die platen van verschillende artiesten draaiden. Er waren inmiddels miljoenen platen gemaakt, waardoor mensen ook buiten liveoptredens van muziek konden genieten.

Zodra je meerdere nummers van verschillende artiesten in een tas kon meenemen, konden mensen samenkomen en op die platen dansen, alsof er een liveband speelde. In de jaren 1950 werden dansfeesten populair. Zalen draaiden rock-’n-roll en popplaten in plaats van livebands, een voorbode van de latere clubcultuur. DJs kregen een nieuwe rol en bepaalden de muzikale ervaring van het publiek. Maar op dat moment was er nog geen sprake van eigen kunstenaarschap.

DJs speelden een nummer helemaal af en wisselden dan van plaat, met daartussen een stilte of een opmerking via de microfoon. Ze bootsten slechts liveoptredens na en hadden de energie van een ononderbroken, vloeiende muziekstroom nog niet ontdekt. In die tijd waren DJs zelfs aan het zicht van het publiek onttrokken.

In de jaren 1960 en 1970 begon de kunst van de Disc Jockey vorm te krijgen. Technieken zoals overvloeien werden ontwikkeld. DJs gingen de beats van platen met vergelijkbare tempo’s gelijkzetten en maakten vloeiende overgangen. Voor het eerst klonk er ononderbroken muziek in zalen. DJs ontdekten de krachtige energie van muziek zonder pauzes. Ze leerden waar en hoe ze van nummer konden wisselen en wat dat met het publiek deed.

Technics, een merk van Panasonic, begon hoogwaardige draaitafels te produceren. In 1972 verscheen de SL-1200, ontworpen om thuis van vinyl te genieten. Dit model had een regelaar die alleen bedoeld was om onregelmatigheden in de draaisnelheid te corrigeren. DJs vonden er een eigen toepassing voor: ze gebruikten hem om beats gelijk te zetten en naadloze overgangen te maken, zodat de energie op de dansvloer hoog bleef. Door een bijna wonderbaarlijk toeval had de SL-1200 nog meer fysieke eigenschappen die DJs creatief konden benutten. Daardoor werd hij snel de standaard. DJs ontwikkelden technieken zoals scratching, backspinning en cutting, waarmee ook de kunst van de Turntablist DJ begon.

Later bezochten medewerkers van Technics clubs en zagen ze DJs de SL-1200 als muziekinstrument gebruiken om ononderbroken muziek te spelen. In 1979 brachten ze de Technics MK2 uit, de eerste draaitafel die speciaal op DJs was afgestemd, met een snelheidsregelaar zoals we die op moderne CDJs zien. Rond die tijd werden ook drumcomputers en synthesizers uitgevonden. Daardoor konden individuele producers bekende nummers remixen en eigen tracks maken zonder een volledige band of traditionele instrumenten. Dat was ook het begin van de Producer DJ.

Vanaf dat moment kunnen we zeggen dat alle onderdelen van Disc Jockey Art echt waren ontstaan en gevestigd. Hier werd Disc Jockey Art geboren!

Met twee draaitafels en een mengpaneel mengden DJs verschillende nummers en brachten ze dansvloeren tot leven, waardoor mensen zichzelf konden overstijgen door muziek. Turntablist DJs vonden allerlei technieken uit en maakten creatieve, complexe overgangen en geluiden. Producer DJs begonnen tracks te maken die we nu als klassiekers beschouwen.

Disc Jockey Art had een hele eeuw nodig om zich te ontwikkelen en volledig te vestigen!